Cukrzyca to nie wyrok! Żyj aktywnie.

Niedobór insuliny w cukrzycy-konsekwencje

Anita Rogowicz-Frontczak

U podłoża cukrzycy leży deficyt biologicznego działania insuliny. W cukrzycy typu 1 jest to efekt zniszczenia komórek beta wysp trzustki o podłożu autoimmunologicznym.

Niedobór insuliny zaburza prawidłową przemianę glukozy w komórkach insulinowrażliwych (w tkance tłuszczowej, mięśniowej, wątrobie…). Zahamowaniu ulega proces prawidłowego wykorzystania glukozy jako źródła energii oraz jej magazynowania. Uruchamiane są natomiast mechanizmy mające na celu pozyskanie energii ze źródeł alternatywnych np: białek i tłuszczów. Glukoza nie może być wykorzystana przez tkanki, w których transport glukozy zależny jest od insuliny wobec tego narasta jej stężenie we krwi, zwłaszcza w okresie poposiłkowym. Dodatkowo dochodzi do nadmiernej produkcji glukozy w wątrobie (glukoneogeneza) oraz zwiększenia uwalniania glukogonu co pogłębia dodatkowo hiperglikemię.

W tkance tłuszczowej dochodzi do niekontrolowanego procesu rozpadu tłuszczów do wolnych kwasów tłuszczowych (lipoliza), które dodatkowo hamują wykorzystanie glukozy przez tkanki obwodowe jak tkanka mięśniowa.

W cukrzycy zaburzeniu ulega również metabolizm białek. Niedobór insuliny prowadzi do nadmiernego katabolizmu (rozpadu) białek a zwiększenia poziomu aminokwasów we krwi. Stają się one dodatkowo źródłem dla syntezy glukozy w wątrobie i nerkach.

W warunkach deficytu insuliny uwalnianie są w nadmiarze hormony antagonistyczne co prowadzi do katabolizmu przewyższającego potrzeby organizmu.

W wyniku narastającej hiperglikemii zostaje przekroczona zdolność nerek do absorpcji glukozy. Tak zwany próg nerkowy przekroczony jest przy poziomie cukru ponad 180 mg/dl i powoduje pojawienie się jej w moczu (glukozuria). Ponieważ glukoza jest związkiem osmotycznie czynnym pociąga to za sobą nadmierną utratę wody z moczem, co objawia się dużą ilością wydalanego moczu (poliuria). Razem z wodą dochodzi również do utraty elektrolitów (sodu, potasu, fosforu). Odwodnienie uruchamia mechanizm kompensacyjny jakim jest odczucie stałego  pragnienia (polidypsja). Pogłębiający się deficyt w bilansie energetycznym (utrata masy ciała, do wyniszczenia włącznie) powoduje przyjmowanie zwiększonej ilości pokarmu (polifagia)- efekt chudnięcia bez ograniczeń kalorycznych.

W stanie niedoboru insuliny dochodzi do  kompensacyjnego spalania kwasów tłuszczowych w szlaku ketogenzy, którego efektem jest powstanie związków ketonowych (acetooctanu i beta-hydroksymaślanu). Te związki stanowią alternatywne źródło energii dla mózgu, mięśnia sercowego, mięśni szkieletowych.

W cukrzycy ta nadmierna produkcja ketonów przekracająca ich możliwości sporzytkowania przez tkanki prowadzi do rozwoju kwasicy ketonowej. Powstający aceton jest eliminowany z organizmu z moczem oraz wydychanym powietrzem. Oznaczenie poziomu acetonu w moczu oraz zapach oddechu podobnego do psujących się jabłek jest pośrednim dowodem dekompensacji metabolicznej w cukrzycy.

Anita Rogowicz-Frontczak

Dr n med. Anita Rogowicz_Frontczak, lekarz i pracownik naukowy, szczęśliwa żona i matka pięknych dziewczynek (Sara and Iga). Jestem specjalistą chorób wewnętrznych, moja kolejna otwarta specjalizacja to endokrynologia, bliska sercu cukrzyca, dlatego od wielu lat pracuję z osobami dotkniętymi tym schorzeniem w Klinice Chorób Wewnętrznych i Diabetologii w Poznaniu. Profil moich zainteresowań naukowych to cukrzyca typu 1, przewlekłe powikłania cukrzycy (a raczej co zrobić, by ich uniknąć) oraz problem zdrowego żywienia i diety cukrzycowej.




POLECA: BARBARA NIEWIADOMSKA
SPECJALISTA DIETETYK

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.

Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat.

Poradnik gratis

diabetyczne zabiegi Pawła

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco.