Cukrzyca to nie wyrok! Żyj aktywnie.

Zasady stosowania insuliny długodziałającej-”baza”

Anita Rogowicz-Frontczak

Model intensywnej insulinoterapii ma za zadanie odzwierciedlić fizjologiczenewydzielanie insuliny zarówno te podstawowe jaki i okołoposiłkowe.

U osób z cukrzycą typu 1 jedyną możliwością zastąpienia podstawowego wydzielania insuliny jest stosowanie insuliny o przedłużonym dziłaniu.

Insulina „bazowa” stanowi około 40-60% zapotrzebowania dobowego na insulinę. W idealnej sytuacji dawka insuliny bazowej powinna  pokrywać zapotrzebowanie między posiłkami, a wstrzyknięcie insuliny krótkodziłającej korygować glikemię poposiłkową.

Czy są możliwości stosowania różnych preparatów?

Obecnie jako preparaty ‚bazowe” stosuje się insuliny ludzkie o przedłużonym działaniu NPH (Insulatard, Humulin N, Gensulin N, Polhumin N) oraz analogi długodziłające insulin (glargina- Lantus i detemir-Levemir).

Jaka jest różnica?

Okres działania insulin NPH nie przekracza 16-18 godzin, wobec tego nie stwarzają warunków do utrzymania stałego stężenia insuliny w krwi przez okres 24 godzin.

Zwykle istnieje potrzeba podawania w 2 dawkach na dobę, podanie dużej dawki w jednej iniekcji spowodowałoby ryzyko wystąpienia niedocukrzenia w nocy. Podajemy 30-50% dawki wcześnie rano (około 7,00) oraz 50-70% dawki na noc (22-23,00).

Często w długotrwałej cukrzycy zmnienia się profil wchłaniania insuliny o pośredenim czasie działania, co objawia się wysoką glikemią na czczo. Problem ten można w pewnym zakresie rowiązać podaniem dodatkowo kilku jednostek insuliny NPH w porze popułudniowej.

Analogi insulinowe długodziłąjące charakteryzują się dłuższym i bardziej stabilnym profilem działania, dlatego mogą być podawane w 1 wstrzyknięciu na dobę. Jednak przy potrzebie stosowania dużej dawki szczególnie u pacjentów z długim wywiadem cukrzycy również zaleca się podawanie 2 iniekcji na dobę. Szczególną korzyść ze stosowania analogów długodziłających odniosą pacjenci z problemem hiperglikemii na czczo.

Zapamiętaj! Insulinę bazową podajemy w tkankę podskórna bocznej części uda, ponieważ z tej okolicy wchłania się ona najwolniej. Trzeba pamiętać o częstej zmianie strony i miejsc iniekcji- ryzyko podania w przerosty poinsulinowe. Alternatywą do podawania bazy jest górno-zewnętrzna część pośladka.

Pamiętaj! W czasie zwiększonej aktywności fizycznej (np wyjazd na narty, rajd rowerowy, piesza wycieczka, dyskoteka wieczorem) trzeba zmniejszyc dawkę insuliny bazowej między 10-40% w zależności od intensywności wysiłku fizycznego.

Przykłady:

1. Kobieta lat 20 o wadze  50 kg z cukrzycą typu 1 od 8 lat, w okresie dorastania stosowała ponad 50j insuliny na dobę z czego insuliny NPH 12j rano, 18 j wieczorem. Od kilku lat nie modyfikowano dawki insuliny, obserwowała znaczne wahania wartości glikemii (30-400 mg/dl)

Widzimy w tym przypadku, młodą, źle wyrównaną osobę, która stosowała zbyt duże dawki insuliny- spowodowało to wystepowanie stanów hipoglikemii. Ze względu na niskie wartości cukru pani zmuszona była często dojadać- najczęściej słodycze.

Jakie powinno być wyjściowe zapotrzebowanie na insulinę?

Przy wadze 50 kg nie powinno przekraczać 0,5-0,7j/kg mc/dobę. Przyjmnijmy, że w granicach 30 j/dobę.

Baza powinna stanowić 40-60 % dobowego zapotrzebowania co daje około 13-18j na dobę.

W przypadku wyboru insuliny NPH powinniśmy podać 2 iniekcje na dobę np: 6j rano i 7 j wieczorem.

Przy stosowaniu długodziłającego analogu dawkę tą można podać łącznie w 1 wstrzyknięciu na dobę np. wieczorem

Zmiana dawek insuliny oraz wprowadzenie zasad intensywnej insulinoterapii  spowodowała poprawę wartości glikemii, jednak ze wzgledu na wysokie glikemie w nocy i rano ostatecznie zdecydowano się wprowadzić 9j insuliny NPH przed snem.

2.  Mężczyzna lat 30 o wadze 72 kg, chorujący na cukrzycę od 20 lat. Stosował insulinę NPH 12j rano oraz 14 j wieczorem, od dłuższego czasu glikemie po przbudzeniu wynosiły ponad 200 mg/dl, próbował zwiększać już dawkę wieczorną do 16j ale spowodowało to wystapienie niedocukrzeń w nocy.

Dobowe zapotrzebowanie na insulinę wynosiło w tym przypadku ponad 50 j/dobę- co daje 0,7 j/kg/mc.

Insulinę bazową stosowanowiła około 50 % dobowego zapotrzebowania.

W celu ograniczenia zjawiska „hiperglikemii o brzasku” można spróbować podać np: 4 j insuliny NPH o godz 16,00.

W takiej sytuacji istnieje uzasadnienie wprowadzenia długodziłającego analogu jako insuliny „bazowej”. Przy takim zapotrzebowaniu na insulinę lepiej jest mimo wszystko podać ten preparat w 2 wstrzyknieciach na dobę. Trzeba również pamiętać, że w przypadku wyboru analogu o nazwie glargina (Levemir) często w celu uzyskania skutku terapuetycznego istnieje potrzeba stosowania większych dawek.

Anita Rogowicz-Frontczak

Dr n med. Anita Rogowicz_Frontczak, lekarz i pracownik naukowy, szczęśliwa żona i matka pięknych dziewczynek (Sara and Iga). Jestem specjalistą chorób wewnętrznych, endokrynologii, bliska sercu jest mi cukrzyca, dlatego od wielu lat pracuję z osobami dotkniętymi tym schorzeniem w Klinice Chorób Wewnętrznych i Diabetologii w Poznaniu. Profil moich zainteresowań naukowych to cukrzyca typu 1, przewlekłe powikłania cukrzycy (a raczej co zrobić, by ich uniknąć) oraz problem zdrowego żywienia i diety cukrzycowej, problem współistnienia chorób tarczycy i innych chorób autoimmunologicznych z cukrzycą



  • anna

    moj syn wchodzi lat 12 w remisje ,zachorowal miesiac temu,przyjmyje insuline Lontus o dalaniu dobowym 16j. Podaje wieczorem ale po przebudzeniu pozion cukru ma niski ok 70. czy moge podac polowe przed snem czyli 8 j oraz 8 rano?


POLECA: BARBARA NIEWIADOMSKA
SPECJALISTA DIETETYK

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.

Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat.

Poradnik gratis

diabetyczne zabiegi Pawła

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco.