Na etapie dzisiejszej wiedzy jest to przewlekła choroba i nie znamy szeroko stosowanych i skutecznych  metod jej wyleczenia. Pełnoobjawowa cukrzyca typu 1, jeśli nie jest leczona za pomocą iniekcji insuliny, jest chorobą śmiertelną. Kompleksowe i skuteczne leczenie chorych pozwala wielu z nich na osiągnięcie długości życia zbliżonej do większości osób bez cukrzycy.

Alternatywą dla leczenia za pomocą stałego uzupełniania niedoboru insuliny może w przyszłości  okazać się  zastosowanie transplantacji wysp trzustkowych lub komórek macierzystych. Jednak na odległe wyniki takiej terapii trzeba niestety jeszcze poczekać.

Przeszczep komórek macierzystych w cukrzycy

Coraz częściej mówi się o tym, że największa szansa na ogromy postęp w znalezieniu sposobu na pokonanie cukrzycy leży w badaniach z wykorzystaniem komórek macierzystych.

Brazylia, USA. W 2007 roku w Journal of the American Medical Association opublikowano wyniki badań dotyczących przeszczepu komórek macierzystych u osób ze świeżo (6 tygodni)  rozpoznaną cukrzycą typu 1.

Naukowcy z University of San Paulo i Northwestern University w Chicago pracujący nad leczeniem cukrzycy z wykorzystaniem komórek macierzystych poinformowali, że udało się im przywrócić prawidłowe wydzielanie insuliny u  14 pacjentów ze świeżo rozpoznaną cukrzycą typu 1. W eksperymencie uczestniczyło 15 pacjentów młodych w wieku 14-31 lat. U wszystkich przeprowadzono autologiczne (własne), niemieloablacyjne transplantacje komórek macierzystych po ich wcześniejszym uzyskaniu z krwi i namnożeniu. Ochotnicy poddani byli także chemioterapii, która miała wyciszyć wadliwie funkcjonujący układ immunologiczny. Okazało się, że zdecydowana większość uczestników badania mogła w efekcie przeszczepu na kilka miesięcy zrezygnować z przyjmowania zastrzyków insuliny. U jednego z pacjentów poprawa utrzymała się przez 3 lata, a u czterech innych przez 21 miesięcy. Prawdopodobnie komórki macierzyste przekształciły się w komórki beta trzustki lub spowodowały odnowę w funkcjonowaniu układu odpornościowego, który dzięki temu przestał atakować trzustkę.

W ostatnio opublikowanym badaniu w czasopiśmie Jama 23 pacjentów poddano podobnej procedurze leczniczej, czas obserwacji wynosił  średnio 30 miesięcy, u 12 osób nie ma nadal potrzeby stosowania insuliny, u 8 zaistniała potrzeba wprowadzenia niewielkich dawek insuliny.

Jak długotrwały będzie efekt takiego leczenia nie jesteśmy w stanie w tej chwili dać odpowiedzi.

W Polsce tej innowacyjnej metody leczenia cukrzycy podjął się prof. Wiesław Jędrzejak ze  Szpitala Klinicznego  przy ul. Banacha w Warszawie.

Podczas ostatniej konferencji Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego pod hasłem „Nowości w cukrzycy” Profesor Wiesław Jędrzejak, krajowy konsultant w dziedzinie hematologii przedstawił wstępne prace dotyczące przeszczepiania komórek macierzystych u pacjentów świeżo rozpoznaną cukrzyca typu 1. Pionierskie w naszym kraju przeszczepienia na dzień dzisiejszy dotyczą 5 pacjentów.  Po raz pierwszy przeszczepiono komórki krwiotwórcze u chorego na cukrzycę w maju ubiegłego roku.  Zabieg przebiegł bez powikłań i pacjent od tego czasu nie wymaga podawania insuliny.

„Jeśli potwierdzi się to na większej liczbie chorych, będzie to prawdziwy przełom w medycynie i wielkie dobrodziejstwo dla tej grupy chorych – cieszy się profesor. Warto jednak w tym miejscu przypomnieć słowa profesor Ewy Otto-Buczkowskiej, że aby kiedykolwiek móc skorzystać z tych dobrodziejstw koniecznie trzeba dbać o wyrównanie swojej cukrzycy. Terapia ta wymaga również wprowadzenia intensywnej chemioterapii (zniszczenie komórek szpiku) jak np: w białaczce i nie jest wolna od powikłań wynikających z zahamowania pracy układu odpornościowego. Mimo optymistycznych danych wygląda na to, ze przyjdzie nam poczekać na odległe wyniki tej metody leczenia u pacjentów chorujących na cukrzycę typu 1.

Wywiad z jednym z młodych pacjentów przygotowującym się do przeszczepu komórek macierzystych

Journal of the American Medical Association (2007, 297: 1568-1576).

Jama (2009, 301(15): 1599-601