Intensywna insulinoterapia – jedyny skuteczny model leczenia cukrzycy typu 1

pomiar cukru pomiar glukozy cukrzyca insulinoterapia

Cukrzyca typu 1 jest wskazaniem do leczenia metodą intensywnej czynnościowej insulinoterapii (ang. functional intensive therapy, FIT). Tylko takie leczenie daje możliwość uzyskania dobrego wyrównania cukrzycy, a tym samym zmniejsza ryzyko wystąpienia i progresji przewlekłych powikłań cukrzycy. Udowodniło to wieloośrodkowe badanie DCCT przeprowadzone w latach 90-tych ubiegłego wieku. Zauważono, że u pacjentów leczonych intensywnie było zdecydowanie mniej powikłań cukrzycy. Tylko w przypadku bardzo trudnej współpracy z pacjentem, braku motywacji pacjenta do leczenia i samokontroli oraz ograniczeń w funkcjonowaniu poznawczym pacjenta lekarz może zrezygnować z tej metody terapii(1).

Jeśli chorujesz na cukrzycę typu 1 i jesteś leczony metodą tradycyjną (2-3 wstrzyknięcia insuliny na dobę w sztywnych dawkach) porozmawiaj ze swoim lekarzem nad intensyfikacją leczenia, a w razie odmowy albo braku doświadczenia lekarza w tym zakresie poproś o skierowanie do specjalisty leczącego pacjentów tą metodą. Pamiętaj, to Ty decydujesz w jakim stanie zdrowia będziesz za jakiś czas!

Insulinoterapia: historia

Insulina została odkryta i wprowadzona do lecznictwa w 1922 roku, przed tym okresem cukrzyca była chorobą nieuleczalną i śmiertelną. Jedynym sposobem jej leczenia było całkowite odrzucenie węglowodanów z diety, ale mimo tego pacjenci umierali z powodu kwasicy cukrzycowej i wyniszczenia. Początkowo do leczenia cukrzycy wykorzystywano wyciągi trzustek zwierzęcych, następnie insulinę zwierzęcą o przedłużonym działaniu. W chwili obecnej stosuje się insulinę ludzką lub analogi insuliny (uzyskiwane metodą inżynierii genetycznej). Na rynku farmaceutycznym dostępnych jest wiele mieszanek insulinowych (mieszanina insuliny krótkodziałającej – która jest potrzebna do normalizacji cukru po posiłku oraz długodziałającej – potrzebnej do utrzymania cukru we krwi między posiłkami). Podawanie tego typu insuliny w cukrzycy typu 1 dwa razy na dobę w sztywnych dawkach nie jest w stanie prawidłowo wyrównać cukrzycy. Wiadomo, że za rozwój przewlekłych powikłań cukrzycy odpowiedzialne są duże wahania glukozy we krwi. Jedynym sposobem utrzymania glikemii w granicach prawidłowych (zbliżonych do wartości jakie występują u ludzi zdrowych) jest elastyczne dopasowanie dawek insuliny krótkodziałającej do ilości zjadanych węglowodanów, glikemii przed posiłkiem oraz wysiłku fizycznego. Spełnienie tych warunków umożliwia jedynie metoda FIT(2). 

Jakie są docelowe wartości cukru w pomiarach dokonywanych samodzielnie na glukometrze?

Na czczo: 80-110 mg/dl, a 2 godziny po posiłku do 140 mg/dl – takie wartości glikemii ograniczają ryzyko rozwoju przewlekłych powikłań cukrzycy.

Dlaczego metoda intensywnej insulinoterapii?

  1. Naśladuje naturalny sposób wydzielania insuliny przez trzustkę i przez to pozwala uzyskać stan dobrego wyrównania cukrzycy (prawie normoglikemii).
  2. Zmniejsza częstość występowania wahań glikemii (wysokie/niskie cukry).
  3. Daje lepszy komfort życia, nie jesteś uzależniony od pór posiłków, zjadasz tyle na ile masz ochotę (oczywiście stosując zasady zdrowej i racjonalnej diety), możesz uprawiać sport bez obawy przed niedocukrzeniami.
  4. I najważniejsze: Przestajesz żyć pod dyktando cukrzycy! Ty sam decydujesz na co masz ochotę(3).

Literatura

  1. Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę 2018. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego. Diabetologia Kliniczna 2018, tom 4, nr 1.
  2. Sieradzki J. Wierusz-Wysocka B (red). Cukrzyca typu 1 u osób dorosłych Wydawnictwo Termedia, Poznań, 2012.
  3. Sieradzki J. (red). Cukrzyca Tom 1-2. Warszawa, 2016. Wydawnictwo Via Medica
Anita-Rogowicz-Frontczak-Cukrzyca-Specjalista
O autorze Anita Rogowicz-Frontczak

dr n. med.

Diabetolog, endokrynolog, specjalista chorób wewnętrznych. Adiunkt w Klinice Chorób Wewnętrznych i Diabetologii Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu. Autorka licznych publikacji naukowych w dziedzinie diabetologii i endokrynologii.

Przeczytaj także

Rozpoznanie cukrzycy typu 1 – co dalej?