Ciąża u kobiet z cukrzycą – wpływ glikemii na płód

ciąża u kobiet z cukrzycą

Ciąża u kobiet z cukrzycą wymaga szczególnej uwagi ze strony personelu leczącego i przyszłej mamy. Mimo, że pacjentki z dobrym wyrównaniem glikemii najczęściej rodzą zdrowe dzieci nadal ciąża u kobiety – diabetyka traktowana jest jako wysokiego ryzyka. Ze względu na ryzyko powikłań położniczych, metabolicznych i ze strony noworodka powinna być prowadzona w specjalistycznym ośrodku ginekologicznym oraz przy ścisłej współpracy diabetologa.

Niestety nieprawidłowo prowadzona cukrzyca przed zajściem i w czasie ciąży może przyczynić się powikłań u ciężarnych i ich dzieci.

W kilka lat po rozpoczęciu leczenia insuliną cukrzycy typu 1 pod koniec lat 30-tych śmiertelność noworodków wynosiła 40%, w latach 80-tych spadła do 5%, obecnie dzięki nowoczesnym metodom leczenia nie przekracza 1-2%.

Ciąża u kobiet z cukrzycą – powikłania

Przy odpowiednim wyrównaniu metabolicznym cukrzycy i braku zaawansowanych przewlekłych powikłań, ciąża u kobiety z cukrzycą przebiega często prawidłowo, a szansa urodzenia zdrowego dziecka jest porównywalna do populacji ogólnej.

W grupie ciężarnych z cukrzycą częściej dochodzi jednak do samoistnych poronień w I trymestrze ciąży, a występowanie wad rozwojowych u płodu jest również częstsze niż u kobiet bez cukrzycy. Jednak należy pamiętać, że jest to zależne przede wszystkim od poziomu glikemii w pierwszych tygodniach ciąży, więc każda przyszła mama ma na to duży wpływ.

Jeśli jednak wartości glikemii odbiegają znacząco od normy, to kilkukrotnie częściej może dochodzić do nieprawidłowego wykształcenia odcinka krzyżowo-lędźwiowego kręgosłupa u płodu, spotyka się również wady ośrodkowego układu nerwowego, sercowo-naczyniowego, moczowo-płciowego i kostnego. Wydaje się, że głównym czynnikiem uszkadzającym (teratogennym) dla płodu jest w tym wypadku hiperglikemia.

W późniejszych tygodniach ciąży wysokie poziomy cukru mogą indukować nadmierny wzrost płodu (makrosomia) co jest przyczyną porodów przedwczesnych i obumarć wewnątrzmacicznych.

Natomiast gdy u matki długotrwała cukrzyca doprowadziła już do rozwoju powikłań naczyniowych obserwuje się:  zahamowanie wewnątrzmacicznego wzrostu płodu (hipotrofia – masa jest mniejsza od 10 percentyla masy należnej dla danego tygodnia ciąży).

Wskazania do ukończenia ciąży przed 37 tygodniem

Wskazaniem do ukończenia ciąży przed 37 tygodniem są objawy zagrożenia płodu, dlatego szczególnie w III trymestrze ciąży należy często oceniać dobrostan płodu (badanie usg, monitorowanie czynności serca płodu i czynności skurczowej macicy – kardiotokografia).

Poród przedwczesny

W przypadku porodu przedwczesnego stwierdza się zwiększoną częstość występowania zaburzeń oddychania, na co wpływ mają matczyne wahania glikemii i kompensacyjne zwiększenie produkcji insuliny u płodu. Decyzję o drodze porodu u ciężarnej z cukrzycą podejmuje się na podstawie analizy dojrzałości szyjki macicy, masy płodu i jego stanu oraz obecności powikłań i chorób towarzyszących u matki.

Pamiętaj, że odpowiednio kontrolowana cukrzyca i dobre zarządzanie chorobą przeciwdziała wystąpieniu powikłań okołoporodowych i pozwala urodzić zdrowe dziecko.

Anita-Rogowicz-Frontczak-Cukrzyca-Specjalista
O autorze Anita Rogowicz-Frontczak

dr n. med.

Diabetolog, endokrynolog, specjalista chorób wewnętrznych. Adiunkt w Klinice Chorób Wewnętrznych i Diabetologii Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu. Autorka licznych publikacji naukowych w dziedzinie diabetologii i endokrynologii.

Przeczytaj także

Switchel - co to?