Czy można pić kawę w ciąży? Obalamy mity

kawa w ciąży

Wśród kobiet w ciąży często pojawia się pytanie dotyczące tego czy można pić kawę oraz jaka dawka kofeiny jest bezpieczna. Wytyczne Amerykańskiego Towarzystwa Ginekologicznego  zalecają ograniczenie kofeiny do 200 mg, czyli jednej filiżanki kawy dziennie. Według WHO (World Health Organization) u kobiet w ciąży z wysokim dziennym spożyciem kofeiny, (ponad 300 mg dziennie) obniżenie dziennego spożycia kofeiny w czasie ciąży zalecane jest w celu zmniejszenia ryzyka poronienia i niskiej masy urodzeniowej noworodka.

Należy pamiętać, że nie tylko kawa jest źródłem kofeiny w diecie, ale także produkty takie jak: herbata, kakao, napoje energetyczne, napoje gazowane typu coca cola, czekolada oraz lody czy ciasta robione na bazie kawy. 

Zawartość kofeiny w przykładowych produktach: 

Kawa: 60–200 mg (240 ml)

Espresso: 30–50 mg (30 ml) 

Yerba mate: 65–130 mg (240 ml)

Napoje energetyczne: 50–160 mg (240 ml)

Herbata: 20–120 mg (240 ml)

Kawa bezkofeinowa: 2–4 mg (240 ml)

Czekolada gorzka 43 mg (100g)

Wyniki przeprowadzonych dotychczas badań nie są jednoznaczne. Wykazano, że kofeina, a także produkty jej przemiany mają zdolność przenikania przez łożysko, ponadto w okresie ciąży zmienia się reakcja organizmu na kofeinę (1). Przede wszystkim wydłuża się czas reakcji na jej oddziaływanie, a także proces wydalania z organizmu. Ponadto kofeina może podnosić stężenie katecholamin, czyli hormonów wytwarzanych głównie w nadnerczu, a co za tym idzie zaburzać przepływ krwi w łożysku co w konsekwencji zmniejsza ilość dostarczanych do płodu substancji odżywczych.

Nie wykazano bezpośredniego wpływu kofeiny na wady rozwoju płodu, natomiast istnieją doniesienia wskazujące, iż większa ilość niż 200 mg może powodować wzrost ryzyka poronienia, a także porodu przedwczesnego (2).

Należy także pamiętać, że kofeina może nasilić naturalne w czasie ciąży wahania nastroju, oraz uczucie niepokoju, zaburzyć prawidłowy sen, zwłaszcza jeśli jest spożywana w godzinach popołudniowych. Kawa ogranicza również przyswajanie żelaza, a także magnezu i wapnia. Może również podrażniać żołądek wywołując zgagę lub mdłości. Kofeina podnosi także ciśnienie tętnicze krwi, a więc nie jest wskazana u kobiet z nadciśnieniem ciążowym. Co więcej może wpłynąć na wzrost dobowej diurezy, co prowadzi do zwiększenia częstości oddawania moczu i ujemnego bilansu płynów. Dochodzi wówczas do utraty jonów sodu i potasu z moczem. W konsekwencji może doprowadzić to do odwodnienia.

Dla miłośniczek kawy alternatywą może być dostępna na rynku kawa bezkofeinowa, która zawiera jedynie śladowe ilości kofeiny (3).

Kawa, a cukrzyca ciężarnych?

Czy można pić kawę przy cukrzycy ciążowej?  Tak, ale nie każdą. Jeżeli chodzi o kobiety, u których stwierdzona została cukrzyca ciążowa zalecenia odnośnie dawki kofeiny nie różnią się, natomiast należy zwrócić uwagę na rodzaj wybranej kawy. Nie należy pić kawy zbożowej, ponieważ zawiera słód jęczmienny, który szybko podnosi poziom glikemii. Uważać należy również na różnego rodzaju kawy smakowe z dodatkiem słodkich syropów (4). 

Przyszła mama nie musi całkowicie rezygnować z picia kawy, należy jednak zachować ostrożność i spożywać ją w ograniczonych ilościach, a także zwracać uwagę na zawartość kofeiny w innych jej źródłach pokarmowych.

Literatura

  1. American College of Obstetricians and Gynecologists. Moderate caffeine consumption during pregnancy. Obstet Gynecol. 2010;116: 467-8.
  2. Anderson L B. Schulkin J. Juliano L M. Caffeine’s Implications for Women’s Health and Survey of Obstetrician-Gynecologists Caffeine Knowledge and Assessment Practices. Journal of Women’s Health 2009;18(9):1457-66.
  3. Li J, Zhao H, Song JM, Zhang J, Tang YL, Xin CM. A meta-analysis of risk of pregnancy loss and caffeine and coffee consumption during pregnancy. Int J Gynaecol Obstet. 2015;130(2):116-22.
  4. Jarosz M., Wierzejska R., Siuba M., Maternal caffeine intake and its effect on pregnancy outcomes. Eur. J. Obstet.Gynecol. Reprod. Biol. 2012;160: 56–160.
Marta Kuśnierczak cukrzyca.pl
O autorze Marta Kuśnierczak

mgr

Dietetyk kliniczny. Absolwentka Dietetyki na Uniwersytecie Medycznym  im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu. Doktorantka w Katedrze i Klinice Onkologii UM Szpitala Klinicznego Przemienienia Pańskiego w Poznaniu. Zajmuje się poradnictwem żywieniowym pacjentów zmagających się z chorobami dietozależnymi oraz żywieniem w chorobach onkologicznych.

Przeczytaj także

Ciąża u kobiet z cukrzycą – wpływ glikemii na płód