Fakty i mity na temat produktów dla diabetyków

Cukrzyca jest chorobą, w której jednym z podstawowych elementów postępowania terapeutycznego jest zmiana nawyków żywieniowych. Aktualnie, wraz z dużym postępem, jaki miał miejsce w zakresie metod leczenia, pacjenci zyskują coraz większą swobodę wyboru w produktach spożywczych, które mogą spożywać stosując tym samym zasady diety cukrzycowej. Jednocześnie warto podkreślić, że wokół diety cukrzycowej narosło również wiele mitów.

Poniżej przedstawiamy Wam najczęstsze z nich wraz z wytłumaczeniem naukowym i zachęcamy do zapisania się do newslettera i pobrania bezpłatnych przykładowych jadłospisów cukrzycowych oraz poradników na temat zdrowego odżywiania.

 

 

Dozwolone słodycze w cukrzycy, to te przeznaczone dla diabetyków – MIT

Nadmierne spożywanie słodyczy zarówno przez diabetyków jak i osoby zdrowe są w takim samym stopniu niezalecane. Produkty dla diabetyków bardzo często są słodzone fruktozą lub sztucznymi substancjami słodzącymi. Nie oznacza to, że charakteryzują się zmniejszoną ilością węglowodanów! Bardzo często ilość cukrów prostych w produktach diabetycznych jest porównywalna do tradycyjnych. Wynika to z faktu, że wyroby cukiernicze dla diabetyków są słodzone słodzikami, a więc nie zawierają sacharozy. Wydawałoby się to na pierwszy rzut oka lepsze, niemniej jednak podstawowym składnikiem tych wyrobów jest mąką, która jest odpowiedzialna za wzrost poziomu glukozy we krwi. Należy pamiętać, że każdy rodzaj słodyczy przyczynia się do wzrostu glikemii, dlatego też alternatywą jest spożywanie słodyczy w małych ilościach i przy specjalnych okazjach, a nie jako element codziennej diety. Całkiem bezpiecznym a zarazem zdrowym słodyczem charakteryzującym się niskim indeksem glikemicznym jest gorzka czekolada, najlepiej powyżej 70% kakao.

Grejpfrut obniża poziom glukozy we krwi  – MIT

Jeden średni grejpfrut o wadze 350 g, dostarcza 27 g węglowodanów przyswajalnych, czyli prawie 3 wymienniki węglowodanowe. Grejpfrut charakteryzuje się dużą ilością witaminy C, oraz pektyn (rodzaj błonnika), które mogą przyczynić się do opóźnienia wchłaniania węglowodanów. Mimo wszystko grejpfrut to owoc, który zawiera cukry proste – fruktozę.

Co więcej, często osoby chorujące na cukrzycę wybierają sok grejpfrutowy. Sok, powstały w wyniku procesów technologicznych, zawiera mniej błonnika niż cały owoc, a cząsteczki owocu są bardzo małe. W związku z tym przyczynia się on do szybkiego wzrostu poziomu glukozy we krwi po jego spożyciu.

Do słodzenia można używać cukier brązowy lub miód – MIT

Zarówno cukier brązowy, miód oraz cukier biały to substancje słodzące, które w nadmiarze mogą prowadzić do wzrostu poziomu glukozy we krwi, a także mogą stanowić przyczynę nadwagi lub otyłości. Różnica pomiędzy cukrem białym a brązowym tkwi w zawartości substancji mineralnych oraz sposobie produkcji. Cukier brązowy wytwarzany jest z trzciny cukrowej, zaś biały z buraków cukrowych. Ciemniejszy nie ulega oczyszczeniu tj. rafinacji z melasy, która zawiera wiele składników mineralnych jak żelazo, magnez, wapń, potas. Kalorycznie cukru brązowego jest zbliżona do białego, tak samo jak zawartość węglowodanów. Alternatywą do słodzenia dla osób z cukrzycą może być ksylitol (czyli cukier brzozowy) lub stewia. Obydwie substancje słodzące są naturalne, o wiele słodsze w porównaniu do cukru, a dodatkowo odznaczają się o wiele niższym indeksem glikemicznym. Należy pamiętać, że ksylitol zawiera jedynie o połowie mniej węglowodanów niż zwykły cukier, stąd  należy zachować umiar w wykorzystywaniu zarówno ksylitolu jak i stewii i nie używać ich bezkarnie.

Cynamon obniża stężenie glukozy we krwi – FAKT

Cynamon to przyprawa o niezwykłych właściwościach. Związki biologicznie czynne obecne w ekstrakcie z kory cynamonu regulują poziom glukozy i lipidów we krwi, spowalniają wchłanianie węglowodanów w jelicie cienkim oraz zwiększają wrażliwość na insulinę. Badania prowadzone wśród osób chorujących na cukrzycę wykazały, że spożywanie cynamonu wykazuje działanie hipoglikemizujące (obniżające poziom glukozy we krwi) a także zmniejszające ryzyko powikłań towarzyszących tej chorobie.

Diabetyk powinien jeść mało, ale często – FAKT/MIT

Plan żywieniowy dla osób chorych na cukrzycę jest powinien opierać się na zasadach zdrowego odżywiania. Najważniejszą zasada  jest regularność spożywania posiłków. Dla diabetyka zasada ta jest wręcz na wagę złota. Bardzo ważne, aby posiłki były spożywane w odstępie co około 3-4 h, bez podjadania. Wprowadzając regularność posiłków, czyli małe posiłki spożywane 5 razy na dzień regulujemy poziom glukozy we krwi, utrzymując go na stałym poziomie. Jadłospis powinien uwzględniać trzy posiłki główne jak śniadanie, obiad i kolacja i dwie małe przekąski pomiędzy nimi.

Kawa zbożowa powoduje wzmożone wydzielanie insuliny przez trzustkę, co obniża poziom glukozy we krwi – MIT

Kawa zbożowa jest produkowana z żyta, pszenicy lub jęczmienia, które są źródłem węglowodanów. Z tego względu kawa zbożowa  może wpływać na poziom glukozy we krwi. Przykładowo porcja kawy zbożowej (4 g) z 2-procentowym mlekiem krowim (125 ml) oraz 1 łyżeczką cukru (6 g) to około 1,5 wymiennika węglowodanowego. W przypadku kawy polecam kawę czarną, naturalną np. z dodatkiem cynamonu lub z niewielką ilością mleka (ok 50 ml). Wykazano, że spożycie kawy naturalnej obniża ryzyko wystąpienia cukrzycy typu 2, ze względu na zawarte związki o działaniu antyoksydacyjnym (związki polifenolowe).

Diabetyk w diecie powinien ograniczać owoce – FAKT

Owoce mimo wielu wartości odżywczych, w tym zawartości witamin, antyoksydantów i składników mineralnych odznaczają się dużą zawartością cukru prostego – fruktozy. Z tego względu powinny być spożywane z umiarem. Sugeruje się, aby ograniczyć spożywanie owoców do 300 g. Ilość tą należy podzielić na 2-3 porcje. Warto zwrócić uwagę na indeks glikemiczny, tak, aby był on niski (<55) lub średni (55-70).

Literatura

  1. Adrian I., Cozma A.I., Sievenpiper J.L. i wsp. Effect of Fructose on Glycemic Control in Diabetes. Diabetes Care. 2012;35:1611-1620.
  2. Duda-Sobczak A., Gawrecki A., Juruć A., Karbowska S. Cukrzyca typu 2 co powinien wiedzieć pacjent. Warszawa: PZWL, 2016: 83-86.
  3. Greenberg J.A., Boozer C.N., Geliebter A. Coffee, diabetes, and weight control. The American Journal of Clinical Nutrition. 2006;84(4):682-693.
  4. Napierała M., Hermann D., Gutowska I, Bryśkiewicz M., Homa K. Weryfikacja mitów żywieniowych na temat diety cukrzycowej. Diabetologia Kliniczna. 2013;2(1):1-8.
  5. Zielińska-Pisklak M., Szeleszczuk Ł., Młodzianka A. Rośliny o działaniu hipoglikemizującym. Farmakoterapia. 2013;23(269):55-63.
  6. Żukiewicz-Sobczak W., Krasowska E., Sobczak P., Horoch A., Wojtyła A., Piątek J. Wpływ spożycia kawy na organizm człowieka. Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu. 2012;18;(1):71-76.

O AUTORZE

Marta Banaszak

Mgr

Dietetyk kliniczny, absolwentka studiów licencjackich i magisterskich kierunku Dietetyka na Uniwersytecie Medycznym w im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu, edukator żywieniowy ogólnopolskiego programu “Zdrowo jemy, zdrowo rośniemy”. Doświadczenie i umiejętności z zakresu żywienia człowieka zdobyła dzięki pracy indywidualnej jak i grupowej w szpitalu klinicznym, poradniach dietetycznych oraz placówkach żywienia zbiorowego.



PRZECZYTAJ WIĘCEJ O:

Obliczanie wymienników węglowodanowych w praktyce

CZYTAJ DALEJ

Obliczanie wymienników węglowodanowych w praktyce