Probiotykoterapia w cukrzycy – czy ma sens?

Probiotykoterapia w cukrzycy

Temat probiotykoterapii oraz mikroflory jelitowej jest coraz częściej poruszany w świecie nauki. Prowadzone są obecnie liczne badania na temat roli zaburzeń mikroflory jelitowej w przebiegu różnych jednostek chorobowych. Wiadomo, że ma ona wpływ na funkcjonowanie układu pokarmowego, a co za tym idzie na rozwój zaburzeń metabolicznych oraz niektórych chorób autoimmunologicznych. Stąd też widoczne jest coraz większe zainteresownie związkiem pomiędzy mikrobiotą, a cukrzycą.

Dysbioza, a cukrzyca

Mówi się o potencjalnym znaczeniu mikroflory jelitowej w patogenezie cukrzycy,  a także o wpływie probiotykoterapii na zapobieganie otyłości oraz kontrolowanie często towarzyszącej jej cukrzycy typu 2 i związanych z nią powikłań metabolicznych. Wykazano związek pomiędzy niektórymi grupami bakterii, a poszczególnymi funkcjami układu pokarmowego czy immunologicznego. Wiadomo, że mikroflora jelitowa bierze udział w procesie trawienia, wchłaniania i w metabolizmie składników pokarmowych, w tym węglowodanów szczególnie istotnych pod kątem wyrównania glikemii w przebiegu cukrzycy. Ponadto u pacjentów z cukrzycą nierzadko można zaobserwować dysbiozę jelitową (nieprawidłowy stosunek bakterii o działaniu prozdrowotnym do tych patogennych). Szczególnej redukcji ulegają szczepy Lactobacillus i Bifidobacterium. Charakterystyczny jest także wzrost poziomu LPS (lipopolisacharydu), czyli endotoksyny wchodzącej w skład błony komórkowej niektórych bakterii. Sugeruje się, że może mieć on negatywny wpływ na komórki trzustki. Specjaliści zastanawiają się także nad związkiem pomiędzy dysbiozą a występowaniem cukrzycy typu 1 [1].

Czy bakterie mogą mieć wpływ na poziom cukru we krwi?

Doniesienia naukowe wskazują na korzystny wpływ suplementacji probiotykami na poziom glikemii na czczo, nie zauważono natomiast istotnych zmian w parametrach takich jak hemoglobina glikowana (HbA1c) oraz wskaźnik insulinooporności (HOMA-IR). Probiotykoterapia w przeprowadzonych badaniach trwała od 6-12 tygodniu. Należy pamiętać, że istotne jest także dobranie odpowiedniego preparatu, w zależności od tego czego w danym momencie brakuje – czyli tak zwana probiotykoterapia celowana [2].

Czy warto wprowadzić probiotykoterapię w leczeniu cukrzycy?

Badania sugerują, że określone mikroorganizmy probiotyczne mogą poprawić wrażliwość na insulinę i kontrolę poziomu cukru we krwi, zapobiegając lub opóźniając rozwój cukrzycy typu 2. Potrzebne są jednak dalsze badania, aby zrozumieć wpływ probiotyków jako terapii w leczeniu chorób metabolicznych. Jak do tej pory nie ma wystarczających doniesień potwierdzających zasadność probiotykoterapii w cukrzycy. Jako podstawę należy przede wszystkim stosować się do zasad prawidłowej, zbilansowanej diety oraz wprowadzić w życie umiarkowaną aktywność fizyczną. Suplementacja probiotykami może natomiast stanowić wspomagającą terapię współtowarzyszącą [4].

Literatura

  1. Gałęcka M. Basińska A. M. Bartnicka A. Znaczenie mikrobioty jelitowej w kształtowaniu zdrowia człowieka — implikacje w praktyce lekarza rodzinnego.  Forum Medycyny Rodzinnej 2018;12(2) 50–59.
  2. Caifeng L., Xin L., et al. Effect of probiotics on metabolic profiles in type 2 diabetes mellitus. A meta-analysis of randomized, controlled trials, Medicine 2016; 95(26).
  3. Gałęcka M. Basińska A. M. Bartnicka A. Mikrobiota jelitowa – jej związki z autoimmunizacją komórek β. Diabetologia po Dyplomie 2017.
  4. Vietta L. Coulson S. Madigan D. C. The effect of a novel probiotic on metabolic biomarkers in adults with prediabetes and recently diagnosed type 2 diabetes mellitus: study protocol for a randomized controlled trial. Trials. 2017;18(1) 7.
Marta Kuśnierczak cukrzyca.pl
O autorze Marta Kuśnierczak

mgr

Dietetyk kliniczny. Absolwentka Dietetyki na Uniwersytecie Medycznym  im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu. Doktorantka w Katedrze i Klinice Onkologii UM Szpitala Klinicznego Przemienienia Pańskiego w Poznaniu. Zajmuje się poradnictwem żywieniowym pacjentów zmagających się z chorobami dietozależnymi oraz żywieniem w chorobach onkologicznych.

Przeczytaj także

Dieta w cukrzycy typu 2. Sprawdź, czy dobrze się odżywiasz