Hemoglobina glikowana – HbA1c

Hemoglobina glikowana (HbA1c) jest to frakcja hemoglobiny, która uległa glikozylacji (przez glukozę znajdującą się we krwi). Wartość HbA1c odzwierciedla średnie stężenie glukozy we krwi w okresie ostatnich 3 miesięcy poprzedzających oznaczenie. Szacuje się, że około 50% HbA1c obecnej we krwi powstaje w ciągu miesiąca przed wykonaniem oznaczenia. Parametr ten przy diagnostyce cukrzycy ma znaczenie jedynie pomocnicze. Używa się go natomiast jako wskaźnika skuteczności terapii oraz wyrównania stężenia glukozy.

HbA1c – normy

Zaleca się, aby poziom HbA1c u pacjentów z cukrzycą nie przekraczał 7% (53 mmol/mol). Natomiast w przypadku pacjentów z cukrzycą typu 1 nie zagrożonych ryzykiem rozwoju hipoglikemii oraz osób z krótkotrwałą cukrzycą typu 2, a także dzieci i młodzieży niezależnie od typu choroby poziom HbA1c powinien wynosić poniżej 6,5% (48 mmol/mol). Podobne wartości powinny osiągać kobiety chorujące na cukrzycę, które planują ciążę. W II i III trymestrze ciąży należy dążyć do otrzymania poziomu HbA1c poniżej 6% (42 mmol//mol), jeżeli nie wiąże się to z większą częstością hipoglikemii. Z kolei w przypadku chorych w zaawansowanym wieku lub z powikłaniami, takimi jak: zawał serca, udar mózgu lub licznymi chorobami towarzyszącymi dąży się do otrzymania poziomu HbA1c poniżej 8% (64 mmol/mol). Jeżeli u chorego na cukrzycę w wieku powyżej 65 lat przewidywany czas przeżycia jest dłuższy niż 10 lat poleca się utrzymać poziom HbA1c ≤ 7%.

Jak często należy mierzyć poziom HbA1c?

U pacjentów z cukrzycą, którzy charakteryzują się stabilnym przebiegiem choroby zaleca się wykonywanie pomiaru HbA1c co najmniej raz w roku.  Natomiast pacjenci, z niestabilnymi poziomami glikemii, którzy nie osiągnęli zalecanych celów terapeutycznych lub, u których dokonano zmiany sposobu leczenia, powinni mieć oznaczany poziom HbA1c co najmniej raz na cztery miesiące.

Wykazano, że chorzy utrzymujący poziom HbA1c w zalecanych granicach rzadziej miewają powikłania cukrzycy. Zbyt niska wartość HbA1c może natomiast sugerować częste hipoglikemie. Z kolei zbyt wysokie wartości wskazują na częste epizody hiperglikemii.

Należy jednak mieć na uwadze, że  w pewnych stanach chorobowych oznaczenie poziomu HbA1c może dawać niewiarygodne wyniki. Z taką sytuacją mamy do czynienia np. w przypadku niedokrwistości.

Literatura

  1. Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę 2018. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego. Diabetologia Kliniczna. 2018;4(1):1-92.

O AUTORZE

Anita Rogowicz-Frontczak

Dr n. med.  

Diabetolog, endokrynolog, specjalista chorób wewnętrznych. Adiunkt w Klinice Chorób Wewnętrznych i Diabetologii Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu. Autorka licznych publikacji naukowych w dziedzinie diabetologii i endokrynologii. Wieloletni pracownik oddziału diabetologicznego w Szpitalu Miejskim im. F. Raszei w Poznaniu. Czynna uczestniczka zjazdów krajowych i międzynarodowych z dziedziny endokrynologii i diabetologii.



PRZECZYTAJ WIĘCEJ O:

Jak funkcjonuje zdrowy organizm?

CZYTAJ DALEJ

Jak funkcjonuje zdrowy organizm?