Przyczyny cukrzycy: dlaczego chorujesz na cukrzycę typu 1 i 2?

cukrzyca przyczyny cukrzycy

Do najczęstszych przyczyn cukrzycy typu 2 należą nadmierna masa ciała oraz niski poziom aktywności fizycznej. Stany te sprzyjają rozwojowi zjawiska insulinooporności co prowadzi do wzrostu stężenia glukozy we krwi i rozwoju cukrzycy. Przyczyny cukrzycy typu 1 to z kolei proces autoimmunologiczny.  W organizmie dochodzi po produkcji autoprzeciwciał, które prowadzą do destrukcji komórek β w trzustce i w efekcie do bezwzględnego niedoboru insuliny. Cukrzyca typu 1 ujawnia się wówczas gdy  zostaje zniszczonych 90% komórek produkujących insulinę.

Cukrzyca: przyczyny

Czynniki sprzyjające rozwojowi cukrzycy typu 1

Czynniki genetyczne

Jak dotychczas wśród naukowców nie ma zgodności co do przewagi czynników genetycznych czy środowiskowych sprzyjających rozwojowi cukrzycy. Dziedziczy się pewną skłonność do cukrzycy, a największe znaczenie wydają się w tym mieć geny układu zgodności tkankowej (HLA).

Czynniki środowiskowe

Wśród czynników środowiskowych przyczyniających się do rozwoju cukrzycy wymienia się:

  • infekcje wirusowe (np. świnka, różyczka, EBV i inne);
  • wczesne karmienie mlekiem krowim;
  • wiek matki powyżej 40 lat w momencie porodu;
  • czynniki stresogenne;
  • narażenie na toksyny;

Ryzyko wystąpienia cukrzycy u potomstwa

Często chorzy na cukrzycę typu 1 zadają lekarzom pytanie o ryzyko wystąpienia cukrzycy u ich dzieci. Na to pytanie nie ma jednolitej odpowiedzi. Ryzyko wśród populacjo ogólnej wynosi około 0,15%. Gdy choruje matka dziecka to ryzyko wynosi około 2% jednak, gdy cukrzycę u matki rozpoznano przed 8 rokiem życia to ryzyko rozwoju cukrzycy u potomstwa wzrasta do 13%. Gdy choruje ojciec to 6% dzieci z takich rodzin rozwinie cukrzycę przed 20 rokiem życia. Gdy mamy  parę chorującą na cukrzycę typu 1 to ryzyko posiadania chorego potomstwa może wzrosnąć aż do 30% (2).

Czynniki sprzyjające rozwojowi cukrzycy typu 2

Sprawdź czy jesteś w grupie ryzyka rozwoju cukrzycy typu 2?

  • wiek ponad 45 lat (jeżeli nie masz innych czynników ryzyka opisanych poniżej powyżej i prawidłowy poziom glukozy we krwi powinno się sprawdzać glikemię co najmniej raz na 3 lata).

Szczególna grupa ryzyka:

  • nadwaga (BMI >25 kg/m2);
  • cukrzyca występująca w najbliższej rodzinie;
  • mała aktywność fizyczna;
  • osoby z grupy etnicznej narażonej na rozwój cukrzycy typu 2;
  • stwierdzane wcześniej podwyższone wartości glikemii (nieprawidłowa glikemia na czczo > 100 mg/dl, nieprawidłowa tolerancja glukozy);
  • kobiety z przebytą cukrzycą ciążową;
  • kobiety, które rodziły duże dzieci (ponad 4 kg masy urodzeniowej)
  • nadciśnienie tętnicze (>140/90 mmHg)
  • zaburzenia gospodarki lipidowej
  • kobiety z zespołem policystycznych jajników (PCO)
  • osoby z chorobami sercowo-naczyniowymi.

U osób z tej szczególnej grupy ryzyka powinno się prowadzić kontrolę glikemii 1 raz w roku!

Literatura

1. Sieradzki J. (red). Cukrzyca Tom 1-2. Warszawa: Via Medica, 2016.
2. Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę 2018. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego. Diabetologia Kliniczna 2018; 4(1):1-92.

Anita-Rogowicz-Frontczak-Cukrzyca-Specjalista
O autorze Anita Rogowicz-Frontczak

dr n. med.

Diabetolog, endokrynolog, specjalista chorób wewnętrznych. Adiunkt w Klinice Chorób Wewnętrznych i Diabetologii Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu. Autorka licznych publikacji naukowych w dziedzinie diabetologii i endokrynologii.

Przeczytaj także
cukrzyca czym jest co to jest cukrzyca diabetyk

Cukrzyca – czym jest?

Cukrzyca jest to przewlekła choroba metaboliczna charakteryzująca się niedoborem lub nieprawidłowym działaniem insuliny czego skutkiem jest  podwyższony poziomu glukozy we…

Czytaj dalej »

Jak funkcjonuje zdrowy organizm?